Góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992: Trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân

Góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992: Trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân (18/01/2013)

Vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị 22 và Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 38 về việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Do đó, một trong những nội dung quan trọng của Hội nghị UBTƯMTTQ Việt Nam lần thứ 5 (khóa VII) là góp ý vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp.

Cần sự phúc quyết của nhân dân Các đại biểu họp tổ đóng góp ý kiến  Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Hà Nội ngày 17-1 ảnh: Hoàng Long Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam Huỳnh Đảm nhấn mạnh: "Việc tiến hành sửa đổi Hiến pháp 1992 là việc hệ trọng. Đây cũng là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, là dịp để phát huy rộng rãi quyền làm chủ của nhân dân, là tình cảm, trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong đó có hệ thống MTTQ các cấp”.  Dân thấy mình trong Hiến pháp Nhấn mạnh tới nhu cầu sửa đổi Hiến pháp là rất lớn và phải sửa một cách căn bản, Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng, việc xây dựng Hiến pháp phải mang tính kế thừa, vì Hiến pháp là của toàn dân. Khi Quốc hội tiến hành soạn thảo xong và lấy mẫu Hiến pháp năm 1959 làm lập luận, tiến tới lấy ý kiến rộng rãi trong các tầng lớp nhân dân để cho người dân thấy rằng ai cũng đều biết đến Hiến pháp.  Ông Nguyễn Tiến Võ, Ủy viên UBTƯMTTQ Việt Nam đồng ý với ý tứ bổ sung trong Chương I: Chế độ chính trị, Điều 4. Tuy nhiên, ông Võ cũng cho rằng, nên chăng tại phần 1 thay cụm từ lực lượng bằng câu  "Đảng thực sự là tổ chức đủ năng lực và uy tín lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. "Nói như vậy mang tính khẳng định hơn và đúng với thực tế lịch sử cách mạng ở nước ta, vừa tránh được những phân tâm trước những khó khăn, thách thức của thời cuộc hiện nay”, ông Võ khẳng định. GS. Viện sĩ Trương Công Phú - Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Kinh tế cũng cho rằng, so với Hiến pháp năm 1992 thì bản Hiến pháp lần này có ngắn gọn hơn. Tuy nhiên, so với Hiến pháp năm 1946 thì bản Hiến pháp lần này không toát lên được vấn đề "viết để làm gì”? Hiến pháp phải xác định dân là chủ chứ không phải của một giai cấp, đảng phái nào. Do vậy, Hiến pháp phải viết làm sao để người dân thấy mình thực sự làm chủ đất nước chứ đừng viết để người khác hiểu rằng, dùng quyền lực Nhà nước mà ép buộc dân.  Theo ông Lê Truyền, nguyên Phó Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam, chưa bao giờ quy mô tiến hành sửa đổi lại lớn đến vậy. Từ công tác biên soạn, đến lấy ý kiến toàn dân và cũng chưa bao giờ nước ta lại thay đổi nội dung của bản Hiến pháp nhiều đến thế. Vậy, khi góp ý hoàn thành thì liệu đây có còn là Hiến pháp năm 1992 nữa không?  "Hiến pháp năm 1992 cũng đã kéo dài 21 năm và nếu lấy mốc năm 86 thì Hiến pháp đã có nhiều biến đổi và cũng đưa ra nhiều quan điểm của Đảng vào đấy. Nếu sửa đổi lần này nữa, Hiến pháp năm 1992 sẽ có trên 90% nội dung đã sửa đổi, bổ sung (chỉ còn 11 điều giữ nguyên trong 124 điều). Nếu nhìn trên diện rộng và lấy ý kiến nhân dân thực chất thì chắc chắn việc sửa đổi còn nhiều hơn nữa”, ông Truyền khẳng định.   Mặt trận phải có chính kiến  Theo ông Đặng Văn Khoa, Chủ tịch Công ty Văn Khoa Sài Gòn, Ủy viên UBTƯMTTQ Việt Nam, việc sửa đổi Hiến pháp năm 1992 lần này phải làm sao cho người dân thấy rằng, mình thực sự làm chủ trong xây dựng đất nước. Chính vì vậy, phải làm bật cả các ý kiến đang còn trái chiều để tạo sự đồng lòng. "Ngoài việc Mặt trận phải tập hợp đầy đủ các ý kiến của nhân dân thì Mặt trận phải có chính kiến của mình, rõ ràng và dứt khoát chứ không đơn thuần chỉ "ghi lại ý kiến”, ông Khoa nói. Ông Khoa cũng đề nghị, Hiến pháp cần phải có sự phúc quyết của người dân. Theo ông Khoa, khi Quốc hội đã thông qua bản Hiến pháp, nhưng vẫn phải có sự phúc quyết của nhân dân để người dân thấy được sự dân chủ, và mình thực sự làm chủ đất nước.   Ông Nguyễn Túc, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Văn hóa xã hội cho biết, trong điều 9 của Hiến pháp năm 1992 có nêu: Mặt trận chính là cơ sở chính trị của nhân dân thì trong Hiến pháp sửa đổi lại không có, thay vào đó là "Nhà nước tạo điều kiện”. Rõ ràng, tạo điều kiện là khác so với cơ sở chính trị. "Không thể bỏ những cái trước đấy đã có trong Nghị quyết của Đảng và trong Luật của MTTQ. Tôi đề nghị phải ghi lại. Còn  biểu trưng của MTTQ nên chăng phải có bút tháp hoặc có quyển sách để thể hiện đội ngũ trí thức phải nằm trong công nhân, nông dân vì tinh thần của xã hội hiện nay là trí tuệ mà trí tuệ lại chưa được thể hiện trong biểu trưng của Mặt trận hiện nay” ông Túc đề nghị.  Góp ý tiếp cho Điều 9 của Hiến pháp sửa đổi nói về Mặt trận, ông Nguyễn Tiến Võ, ủy viên UBTƯMTTQ Việt Nam đề nghị bổ sung: MTTQ Việt Nam là một bộ phận của hệ thống chính trị trước khi nói Mặt trận là cơ sở chính trị. Ông Võ cho rằng, cần bổ sung vai trò của Mặt trận là đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp và chính đáng  theo như cương lĩnh mới của Đảng. Như vậy, Mặt trận mới làm được nhiệm vụ giám sát và phản biện xã hội để không trở nên hình thức, không khả thi khi thực hiện. Phó Giáo sư Hoàng Xuân Sính, Phó Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam:   Lên phường vẫn là việc khổ sở  Tôi đã gặp nhiều trường hợp buồn cười, nếu chiểu theo quan hệ với cấp Thủ tướng thì lại dễ giải quyết chứ cấp phường thì rất khó khăn. Ngay như việc cấp giấy tờ, hộ khẩu. Nhiều gia đình phải đi lại cả tháng trời chỉ để làm những việc liên quan đến thủ tục nếu như không có sự "lót tay” cho cán bộ phường thì cứ động đến cái gì là khó cái đó. Đây là sự "day dứt” của tất cả người dân và tôi cũng là người đã gặp không ít phiền phức. Đến ngay cả mình là thành viên Mặt trận mà đến cơ quan phường còn ngại thì nói gì đến dân? Từ ngày tôi tham gia vào Mặt trận đến bây giờ, lên phường với tôi vẫn luôn là việc khổ sở và qua nhiều năm phường vẫn thế, không cải tiến gì cả. Đây quả thật là một gánh nặng. Trong lần góp ý và Dự thảo Hiến pháp lần này, Quốc hội không thể bỏ qua việc cải cách các thủ tục hành chính.  Ông Lê Truyền, nguyên Phó Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam:  Khả năng thực thi của quyền công dân đến đâu?  Xung quanh vấn đề con người và quyền công dân càng đọc càng thấy lẫn lộn quá nhiều và chưa nói rõ thế nào là quyền công dân, thế nào là quyền con người bởi trong Hiến pháp có tất cả 13 quyền và 17 lần nói về quyền công dân. Trong sự so sánh về quyền và quyền công dân thì cũng chưa rõ ràng, chưa mạch lạc trong việc xác định những quyền nào theo Hiến pháp và quyền nào thực thi theo pháp luật. Đây cũng là một điểm phải tính và những quyền nào chưa thể hoặc chưa thể thực thi trong Hiến pháp. Trong các bản Hiến pháp trước đây có vẻ rất hay, rất ưu việt nhưng nhiều nội dung lại chưa bao giờ dùng tới và không có cơ sở thực hiện. Bài toán đặt ra là hàng loạt quyền công dân đưa vào Hiến pháp nhưng khả năng thực thi đến đâu?  GS. Viện sĩ Trương Công Phú, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Kinh tế:  Cần có quy định bắt buộc những hành vi vi Hiến phải sửa chữa  Trong bản Hiến pháp mới có đưa vào vấn đề Kiểm toán Nhà nước, và Hội đồng Hiến pháp, song nội dung mới dừng ở mức phát hiện để báo cáo Quốc hội chứ chưa có xử lý. Do vậy Hội đồng Hiến pháp phải có những quy định yêu cầu bắt buộc những hành vi vi Hiến phải sửa chữa . Điều 4 của Hiến pháp nói về Đảng, nhưng mới chỉ có quyền còn chưa có trách nhiệm. Chính vì vậy, phải quy định Đảng phải hoạt động theo luật, và cần phải nghiên cứu để có luật này.                                        (Trích http://daidoanket.vn/index.aspx?chitiet=60247&menu=1371&style=1)